{"id":991,"date":"2024-01-08T10:01:41","date_gmt":"2024-01-08T10:01:41","guid":{"rendered":"https:\/\/wspornik.org\/?p=991"},"modified":"2024-01-08T10:01:43","modified_gmt":"2024-01-08T10:01:43","slug":"czym-jest-stwardnienie-rozsiane","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wspornik.org\/index.php\/2024\/01\/08\/czym-jest-stwardnienie-rozsiane\/","title":{"rendered":"Czym jest stwardnienie rozsiane?"},"content":{"rendered":"\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Stwardnienie rozsiane (\u0142ac. sclerosis multiplex – SM) jest przewlek\u0142\u0105 i nieuleczaln\u0105 chorob\u0105 o\u015brodkowego uk\u0142adu nerwowego. Kom\u00f3rki osoby chorej zwalczaj\u0105 kom\u00f3rki w\u0142asnego organizmu w tkance nerwowej. Choroba powoduje niemo\u017cno\u015b\u0107 w\u0142a\u015bciwego przekazywania impuls\u00f3w wzd\u0142u\u017c dr\u00f3g nerwowych w rdzeniu kr\u0119gowym i w m\u00f3zgu. Charakterystyczna cecha SM to rzuty choroby czyli wyst\u0105pienie nowego objawu lub nasilenie istniej\u0105cego. Trwa\u0107 mo\u017ce dob\u0119 lub d\u0142u\u017cej i znacznie pogarsza stan chorego.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Objawy stwardnienia rozsianego.<\/strong><\/p>

Pierwszymi objawami stwardnienia rozsianego s\u0105 zazwyczaj zmiany czucia w ko\u0144czynach lub w twarzy, problemy ze wzrokiem (podw\u00f3jne widzenie, niewyra\u017ane widzenie, zez), os\u0142abienie, niestabilny ch\u00f3d oraz problemy z utrzymaniem r\u00f3wnowagi. Innymi objawami, mog\u0105 by\u0107 trudno\u015bci z koncentracj\u0105, upo\u015bledzenie my\u015blenia, zm\u0119czenie, zaburzenia natury psychicznej, problemy z pami\u0119ci\u0105, zaburzenia czucia oraz niedow\u0142ad i dr\u017cenie ko\u0144czyn. Nast\u0119pnie mo\u017ce wyst\u0105pi\u0107 sztywno\u015b\u0107 mi\u0119\u015bni, b\u00f3l, problemy z kontrolowaniem oddawania moczu, prze\u0142ykaniem czy zaburzenia zwi\u0105zane z procesem trawienia i wypr\u00f3\u017cniania. Zdarza si\u0119 r\u00f3wnie\u017c, \u017ce symptomem choroby s\u0105 zaburzenia mowy czyli afazja.<\/p>

Trzy g\u0142\u00f3wne typy stwardnienia rozsianego.<\/strong><\/p>

Rzutowo-remisyjna posta\u0107 stwardnienia rozsianego (RRMS):<\/u> pierwsze objawy choroby pojawiaj\u0105 si\u0119 w wieku oko\u0142o 20 lat. U osoby z RRMS wyst\u0119puj\u0105 okresy, w kt\u00f3rych istniej\u0105ce lub nowe objawy ulegaj\u0105 zdecydowanemu nasileniu. Okres ten nazywamy rzutem (nawrotem) lub zaostrzeniem choroby. Rzuty cz\u0119sto pojawiaj\u0105 si\u0119 bez \u017cadnego ostrze\u017cenia, cho\u0107 mog\u0105 by\u0107 zwi\u0105zane ze stresem lub wyst\u0119powa\u0107 po przebytej chorobie. Objawy utrzymuj\u0105 si\u0119 zazwyczaj kilka dni lub tygodni, ust\u0119puj\u0105c powoli w podobnym czasie. Okres mi\u0119dzy atakami, kiedy objawy ust\u0119puj\u0105, nazywany jest remisj\u0105. W okresie remisji choroba jest jednak nadal aktywna, a uszkodzenie nerw\u00f3w mo\u017ce post\u0119powa\u0107. Po rozpoznaniu SM chory zazwyczaj od czasu do czasu do\u015bwiadcza nawrot\u00f3w, kt\u00f3re s\u0105 rozdzielone okresami remisji trwaj\u0105cymi kilka tygodni, miesi\u0119cy, a nawet lat.<\/p>

Wt\u00f3rnie post\u0119puj\u0105ca posta\u0107 stwardnienia rozsianego (SPMS<\/u>): Bez leczenia u nawet 80% os\u00f3b z RRMS istnieje ryzyko przekszta\u0142cenia si\u0119 choroby w SPMS. Ca\u0142y proces przebiega powoli, zazwyczaj 10\u201315 lat. W tej fazie choroby nie obserwuje si\u0119 ju\u017c wcze\u015bniejszego schematu nawrot\u00f3w i nast\u0119puj\u0105cych po nich okres\u00f3w remisji. Niekt\u00f3re osoby mog\u0105 nadal do\u015bwiadcza\u0107 nawrot\u00f3w choroby, po kt\u00f3rych jednak nie obserwuje si\u0119 pe\u0142nego powrotu do zdrowia. W tej fazie choroby pewne objawy ulegaj\u0105 utrwaleniu. W SPMS objawy choroby stopniowo nasilaj\u0105 si\u0119 w czasie. SPMS zazwyczaj rozwija si\u0119 w przebiegu RRMS, chocia\u017c u niewielkiej liczby os\u00f3b t\u0119 posta\u0107 SM rozpoznaje si\u0119 w momencie zachorowania.<\/p>

Pierwotnie post\u0119puj\u0105ca posta\u0107 stwardnienia rozsianego (PPMS<\/u>): Objawy choroby nie wyst\u0119puj\u0105 w postaci rzut\u00f3w; zamiast tego stopniowo si\u0119 nasilaj\u0105 wraz z czasem trwania zaburzenia. T\u0119 posta\u0107 nazywa si\u0119 \u201cpierwotnie post\u0119puj\u0105c\u0105\u201d, poniewa\u017c post\u0119puje od pierwszych (pierwotnych) objaw\u00f3w choroby. U chorych nie rozpoznaje si\u0119 remisji, ale mog\u0105 wyst\u0119powa\u0107 d\u0142ugie okresy, kiedy nie stwierdza si\u0119 widocznych zmian, a stan zdrowia wydaje si\u0119 by\u0107 stabilny.<\/p>

Badania diagnostyczne SM.<\/strong><\/p>

Nie ma jednego okre\u015blonego testu diagnostycznego SM. Zamiast tego lekarz przeprowadzi wst\u0119pn\u0105 ocen\u0119 pacjenta i mo\u017ce zleci\u0107 wykonanie bada\u0144 krwi, aby wykluczy\u0107 inne przyczyny objaw\u00f3w. Je\u015bli b\u0119dzie to konieczne, lekarz skieruje pacjenta do neurologa, aby poszerzy\u0107 diagnostyk\u0119.<\/p>

Testy u\u017cywane przez neurolog\u00f3w w diagnostyce SM obejmuj\u0105:<\/u><\/p>

Badanie neurologiczne: badanie fizykalne wykonywane w celu sprawdzenia wszystkich nieprawid\u0142owo\u015bci, zmian lub os\u0142abienia ruch\u00f3w ga\u0142ek ocznych i wzroku, si\u0142y mi\u0119\u015bniowej ko\u0144czyn g\u00f3rnych i dolnych, r\u00f3wnowagi, koordynacji, czucia, mowy i odruch\u00f3w.<\/p>

Rezonans magnetyczny (MR): badanie radiologiczne pozwalaj\u0105ce uzyska\u0107 szczeg\u00f3\u0142owy obraz wn\u0119trza m\u00f3zgu i rdzenia kr\u0119gowego. MR pozwala z du\u017c\u0105 dok\u0142adno\u015bci\u0105 potwierdzi\u0107 obecno\u015b\u0107 stanu zapalnego, uszkodzenia lub blizny (zmian).<\/p>

Badanie potencja\u0142\u00f3w wywo\u0142anych: istnieje kilka rodzaj\u00f3w badania potencja\u0142\u00f3w wywo\u0142anych, ale najcz\u0119stszy z nich ocenia czas, jaki m\u00f3zg potrzebuje na odebranie wiadomo\u015bci z ga\u0142ek ocznych. Jest to niebolesne badanie polegaj\u0105ce na monitorowaniu fal m\u00f3zgowych powstaj\u0105cych w odpowiedzi na wy\u015bwietlane na ekranie wzory\/symbole.<\/p>

Nak\u0142ucie l\u0119d\u017awiowe: procedura jest wykonywana w znieczuleniu miejscowym, aby pobra\u0107 niewielk\u0105 obj\u0119to\u015b\u0107 p\u0142ynu otaczaj\u0105cego m\u00f3zg i rdze\u0144 kr\u0119gowych przez ig\u0142\u0119 umieszczon\u0105 w dolnej cz\u0119\u015bci plec\u00f3w. Pr\u00f3bka p\u0142ynu jest nast\u0119pnie badana pod k\u0105tem obecno\u015bci kom\u00f3rek odporno\u015bciowych i przeciwcia\u0142; je\u015bli s\u0105 one obecne, rozpoznanie SM jest mo\u017cliwe. Nak\u0142ucie l\u0119d\u017awiowe jest bezpieczne, ale mo\u017ce powodowa\u0107 dyskomfort, a u niekt\u00f3rych os\u00f3b po zabiegu pojawia si\u0119 b\u00f3l g\u0142owy, kt\u00f3ry mo\u017ce utrzymywa\u0107 si\u0119 przez kilka dni.<\/p>

\u00a0<\/p>

Usprawnianie przez:<\/p>

CODZIENN\u0104 POMOC. To najwa\u017cniejsze zadanie w trakcie choroby, zw\u0142aszcza, gdy choroba jest w zaawansowanym stadium. Asystowanie podopiecznemu w trakcie codziennych czynno\u015bci obejmuje pomoc w spo\u017cywaniu posi\u0142k\u00f3w, ubieraniu si\u0119, dbaniu o higien\u0119 czy dziennej porcji ruchu. Cz\u0119sto chory potrzebuje r\u00f3wnie\u017c wsparcia podczas podnoszenia si\u0119 i samego poruszania po domu.<\/p>

REHABILITACJA. Rehabilitacja jest r\u00f3wnie bardzo wa\u017cnym elementem w trakcie choroby. Obejmuje same \u0107wiczenia, ale tak\u017ce motywowanie do ich wykonania. Najlepsze efekty przynosz\u0105 kr\u00f3tkie \u0107wiczenia kt\u00f3re zapobiegaj\u0105 wiotczeniu mi\u0119\u015bni. Proces rehabilitacji pozwala na zwi\u0119kszenie zakresu ruchu w stawach i wzmacnia mi\u0119\u015bnie. Poza tym wp\u0142ywa na popraw\u0119 koordynacji wzrokowo- ruchowej.<\/p>

POBUDZENIE INTELEKTUALNE. Bardzo wa\u017cne jest w trakcie trwania choroby pobudzanie funkcji intelektualnych poprzez m.in. rozmowy, krzy\u017c\u00f3wki, gry pami\u0119ciowe, szachy czy \u0142amig\u0142\u00f3wki przyczyni\u0105 si\u0119 do poprawy formy umys\u0142owej i tym samym zmniejsz\u0105 ryzyko p\u00f3\u017aniejszych problem\u00f3w z pami\u0119ci\u0105 i koncentracj\u0105.<\/p>

WSPARCIE MENTALNE. Przy chorym nale\u017cy by\u0107 empatycznym, cierpliwym i wyrozumia\u0142ym. Osoba chora, robi wszystko wolniej, cz\u0119sto niezaradnie. Mo\u017ce wyst\u0119powa\u0107 agresja u chorego. Nale\u017cy rozmawia\u0107 z osob\u0105 chor\u0105 o jej uczuciach i obawach. Wa\u017cne jest motywowanie do \u0107wicze\u0144 i przyjmowania lek\u00f3w, ale tak\u017ce do spotka\u0144 z lud\u017ami i realizacji swoich zainteresowa\u0144. To pozwoli zapomnie\u0107 o chorobie chocia\u017c na chwil\u0119.<\/p>

DIETA. Dieta mo\u017ce pozytywnie wp\u0142yn\u0105\u0107 na komfort \u017cycia seniora i \u0142agodniejszy przebieg choroby. Przy SM nale\u017cy pami\u0119ta\u0107 o wysokiej zawarto\u015bci b\u0142onnika zapobiegaj\u0105cego zaparciom oraz o odpowiedniej ilo\u015bci witamin. Dieta powinna by\u0107 bogata w wap\u0144 i witamin\u0119 D, kt\u00f3re zapobiegaj\u0105 zachorowaniu na osteoporoz\u0119. Potrzeba ich przyjmowania zwi\u0105zana jest z lekami sterydowymi kt\u00f3re zwi\u0119kszaj\u0105 prawdopodobie\u0144stwo jej wyst\u0105pienia. Przygotowane dania powinny posiada\u0107 nienasycone kwasy t\u0142uszczowe oraz jak najmniej t\u0142uszcz\u00f3w pochodzenia zwierz\u0119cego. Je\u015bli u\u0142atwi to osobie chorej to pokarm mo\u017ce by\u0107 w formie papki oraz w postaci bardziej p\u0142ynnej. Nale\u017cy pami\u0119ta\u0107 o w\u0142a\u015bciwym nawodnieniu, czyli podawaniu choremu oko\u0142o 2 litr\u00f3w p\u0142yn\u00f3w dziennie.<\/p>

Wa\u017cne jest, aby pilnowa\u0107 godzin przyjmowania lek\u00f3w, dba\u0107 o odporno\u015b\u0107, aby ograniczy\u0107 rzuty choroby spowodowane infekcjami, jak najbardziej ograniczy\u0107 czynniki stresowe kt\u00f3re zaostrzaj\u0105 objawy choroby, zapewni\u0107 podopiecznemu cierpi\u0105cemu na problemy zwi\u0105zane z niepowstrzymanym parciem na p\u0119cherz szybki dost\u0119p do specjalnego basenu lub pobliskiej toalety.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

W Krakowie wsparcie mo\u017cna uzyska\u0107 m. in:<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Szpital Uniwersytecki w Krakowie \u201ePoradnia Stwardnienia Rozsianego\u201d<\/p>

  1. Botaniczna 3<\/li><\/ol>

    31-503 Krak\u00f3w<\/p>

    tel. 12 424 86 18<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

    \n\t\t\t
    \n\t\t\t\t\t\t
    \n\t\t\t\t
    \n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

    Polskie Towarzystwo Stwardnienia Rozsianego<\/p>

    Dane kontaktowe<\/p>

    1. Kalwaryjska 32\/11<\/li><\/ol>

      30-504 Krak\u00f3w<\/p>

      (12) 341-50-36,<\/p>

      +48 513 173 192<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t

      \n\t\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

      Specjalistyczna rehabilitacja os\u00f3b chorych na Stwardnienie Rozsiane SM<\/p>

      POLIMED Przychodnia na Krakowiak\u00f3w<\/p>

      1. Krakowiak\u00f3w 43<\/li><\/ol>

        31-964 Krak\u00f3w<\/p>

        tel. 12 644-12-36, 12 642-98-30<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

        \n\t\t\t
        \n\t\t\t\t\t\t
        \n\t\t\t\t
        \n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

        POLIMED Przychodnia na Piast\u00f3w<\/p>

        1. Piast\u00f3w 40<\/li><\/ol>

          31-623 Krak\u00f3w<\/p>

          tel. 12 681-16-80, 12 641-50-82<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t

          \n\t\t\t\t\t\t
          \n\t\t\t\t\t
          \n\t\t\t
          \n\t\t\t\t\t\t
          \n\t\t\t\t
          \n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

          Poradnia Neurologiczna<\/p>

          Specjalista Neurolog \u2013 poradnia neurologiczna w Krakowie<\/p>

          1. J\u00f3zefa Ka\u0142u\u017cy 1, 30-111 Krak\u00f3w<\/li><\/ol>

            Stadion Cracovia wej\u015bcie od ulicy Focha. Parking wzd\u0142u\u017c ulicy Focha lub przy dawnym Hotelu Cracovia.<\/p>

            tel.: 501 751 989<\/p>

            e-mail: neurolog@neurolog-krakow.pl<\/p>

            \u00a0<\/p>

            rehabilitacja w SM<\/u><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t

            \n\t\t\t\t\t\t
            \n\t\t\t\t\t
            \n\t\t\t
            \n\t\t\t\t\t\t
            \n\t\t\t\t
            \n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

            KRAK\u00d3W<\/p>

            1. Winnicka 40<\/li><\/ol>

              (12) 261 15 96<\/p>

              503 438 083<\/p>

              rejestracja@rst.info.pl<\/a><\/div>
              \u00a0<\/div>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
              \n\t\t\t
              \n\t\t\t\t\t\t
              \n\t\t\t\t
              \n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

              BIA\u0141Y KO\u015aCI\u00d3\u0141<\/p>

              Ul. Kr\u00f3lowej Jadwigi 11<\/p>

              (12) 420 16 98<\/p>

              797 300 909<\/p>

              rejestracja@rehabilitacja-rst.pl<\/a><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t

              \n\t\t\t\t\t\t
              \n\t\t\t\t\t
              \n\t\t\t
              \n\t\t\t\t\t\t
              \n\t\t\t\t
              \n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

              \u017ar\u00f3d\u0142o:<\/p>

              www.neuraxpharm.com\/pl\/<\/a><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

              Stwardnienie rozsiane (\u0142ac. sclerosis multiplex – SM) jest przewlek\u0142\u0105 i nieuleczaln\u0105 chorob\u0105 o\u015brodkowego uk\u0142adu nerwowego. Kom\u00f3rki osoby chorej zwalczaj\u0105 kom\u00f3rki w\u0142asnego organizmu w tkance nerwowej. Choroba powoduje niemo\u017cno\u015b\u0107 w\u0142a\u015bciwego przekazywania impuls\u00f3w wzd\u0142u\u017c dr\u00f3g nerwowych w rdzeniu kr\u0119gowym i w m\u00f3zgu. Charakterystyczna cecha SM to rzuty choroby czyli wyst\u0105pienie nowego objawu lub nasilenie istniej\u0105cego. Trwa\u0107 mo\u017ce […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[12],"tags":[24],"class_list":["post-991","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-baza-wiedzy","tag-schorzenia"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wspornik.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/991","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/wspornik.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wspornik.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wspornik.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wspornik.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=991"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/wspornik.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/991\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":997,"href":"https:\/\/wspornik.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/991\/revisions\/997"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wspornik.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=991"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wspornik.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=991"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wspornik.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=991"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}