{"id":1010,"date":"2024-01-10T13:15:23","date_gmt":"2024-01-10T13:15:23","guid":{"rendered":"https:\/\/wspornik.org\/?p=1010"},"modified":"2024-05-10T08:09:13","modified_gmt":"2024-05-10T08:09:13","slug":"poradnik-seniora-przemoc","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wspornik.org\/index.php\/2024\/01\/10\/poradnik-seniora-przemoc\/","title":{"rendered":"Poradnik seniora – przemoc"},"content":{"rendered":"\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Przemoc w rodzinie nie jest powi\u0105zana ze statusem spo\u0142ecznym czy materialnym rodzin, mo\u017ce zdarzy\u0107 si\u0119 w ka\u017cdym \u015brodowisku. Przemoc wobec os\u00f3b starszych jest problemem uniwersalnym. Badania pokazuj\u0105, \u017ce wyst\u0119puje ona zar\u00f3wno w krajach rozwini\u0119tych, jak i rozwijaj\u0105cych si\u0119. 1\/3 os\u00f3b starszych do\u015bwiadczaj\u0105cych przemocy zaprzecza jej istnieniu. Pracownicy s\u0142u\u017cby zdrowia pierwszego kontaktu odgrywaj\u0105 zasadnicz\u0105 rol\u0119 w reagowaniu na przemoc wobec os\u00f3b starszych \u2013 cho\u0107, paradoksalnie, to oni cz\u0119sto nie rozpoznaj\u0105 tych przypadk\u00f3w.<\/p>

Przemoc w rodzinie to:<\/strong><\/p>

  • jednorazowe albo powtarzaj\u0105ce si\u0119,<\/p><\/li>

  • umy\u015blne dzia\u0142anie lub zaniechanie,<\/p><\/li>

  • naruszaj\u0105ce prawa lub dobra osobiste cz\u0142onk\u00f3w rodziny, w szczeg\u00f3lno\u015bci nara\u017caj\u0105ce te osoby na niebezpiecze\u0144stwo utraty \u017cycia, zdrowia, naruszaj\u0105ce ich godno\u015b\u0107, nietykalno\u015b\u0107 cielesn\u0105, wolno\u015b\u0107 w tym seksualn\u0105,<\/p><\/li>

  • powoduj\u0105ce szkody na ich zdrowiu fizycznym lub psychicznym,<\/p><\/li>

  • a tak\u017ce wywo\u0142uj\u0105ce cierpienia i krzywdy moralne u os\u00f3b dotkni\u0119tych przemoc\u0105.<\/p><\/li><\/ul>

    \u0179r\u00f3d\u0142o: Ustawa z dnia z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdzia\u0142aniu przemocy w rodzinie.<\/p>

    \u00a0<\/p><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/section>

    Formy przemocy wobec os\u00f3b starszych schorowanych i niepe\u0142nosprawnych:<\/h3>

    Przemoc fizyczna \u2013 to naruszanie nietykalno\u015bci fizycznej, jest celowym zachowaniem powoduj\u0105cym uszkodzenie cia\u0142a lub nios\u0105cym takie ryzyko np.: \u00a0popychanie, szarpanie, ci\u0105gni\u0119cie, szturchanie, klepanie, klapsy, ci\u0105gni\u0119cie za uszy, w\u0142osy, szczypanie, kopanie, bicie r\u0119k\u0105, pi\u0119\u015bci\u0105, uderzenie w twarz \u2013 tzw. \u201epoliczek\u201d, przypalanie papierosem, duszenie, kr\u0119powanie ruch\u00f3w itp., obezw\u0142adnianie, przytrzymywanie, policzkowanie, duszenie, bicie, wykr\u0119canie r\u0105k, rzucanie w kogo\u015b przedmiotami, karmienie z u\u017cyciem si\u0142y, stosowanie \u015brodk\u00f3w uspokajaj\u0105cych, itp.<\/p>

    Przemoc psychiczna \u2013 naruszenie godno\u015bci osobistej. Przemoc psychiczna zawiera przymus i gro\u017aby, obra\u017canie, wyzywanie, o\u015bmieszanie, os\u0105dzanie, ocenianie, krytykowanie, straszenie, krzyki, obelgi i gro\u017aby, szanta\u017cowanie, gro\u017cenie, nieliczenie si\u0119 z uczuciami, krzyczenie, oskar\u017canie, obwinianie, oczernianie, krzywdzenie naszych zwierz\u0105t, czytanie osobistej korespondencji, ujawnianie tajemnic, sekret\u00f3w, wmawianie choroby psychicznej, narzucanie w\u0142asnych pogl\u0105d\u00f3w, kontrolowanie i ograniczanie kontakt\u00f3w z innymi osobami, domaganie si\u0119 pos\u0142usze\u0144stwa, wyzywanie, poni\u017canie, upokarzanie, zawstydzanie itp.<\/p>

    Przemoc ekonomiczna \u2013 naruszenie w\u0142asno\u015bci. Przemoc ekonomiczna wi\u0105\u017ce si\u0119 z celowym niszczeniem czyjej\u015b w\u0142asno\u015bci, pozbawianiem \u015brodk\u00f3w lub stwarzaniem warunk\u00f3w, w kt\u00f3rych nie s\u0105 zaspokajane niezb\u0119dne dla prze\u017cycia potrzeby np.: niszczenie rzeczy, w\u0142amanie do zamkni\u0119tego osobistego pomieszczenia, kradzie\u017c, u\u017cywanie rzeczy bez pozwolenia, zabieranie pieni\u0119dzy, przegl\u0105danie dokument\u00f3w, korespondencji, dysponowanie czyj\u0105\u015b w\u0142asno\u015bci\u0105, zaci\u0105ganie po\u017cyczek \u201ena wsp\u00f3lne konto\u201d, sprzedawanie osobistych lub wsp\u00f3lnych rzeczy bez uzgodnienia, zmuszanie do sp\u0142acania d\u0142ug\u00f3w itp. \u00a0odbieranie renty\/emerytury, zmuszanie do zaci\u0105gania kredyt\u00f3w, sprzedawanie mienia bez zgody, przyw\u0142aszczenie mienia, zmuszanie do przepisania maj\u0105tku, spadku, zmiany testamentu itp.<\/p>

    Przemoc seksualna \u2013 naruszenie intymno\u015bci. Przemoc seksualna (kt\u00f3rej przypadki r\u00f3wnie\u017c zg\u0142aszane s\u0105 w \u015brodowiskach senior\u00f3w) polega na zmuszaniu osoby do aktywno\u015bci seksualnej wbrew jej woli, kontynuowaniu aktywno\u015bci seksualnej, gdy osoba nie jest w pe\u0142ni \u015bwiadoma, bez pytania jej o zgod\u0119 lub gdy na skutek zaistnia\u0142ych warunk\u00f3w obawia si\u0119 odm\u00f3wi\u0107. Przymus mo\u017ce polega\u0107 na bezpo\u015brednim u\u017cyciu si\u0142y lub emocjonalnym szanta\u017cu, wymuszaniu po\u017cycia, obmacywaniu, gwa\u0142cie, zmuszaniu do niechcianych praktyk seksualnych, nieliczeniu si\u0119 z \u017cyczeniami partnerki\/ partnera, komentowaniu szczeg\u00f3\u0142\u00f3w anatomicznych, krytykowaniu sprawno\u015bci seksualnej, wygl\u0105du itp., zmuszanie do obcowania p\u0142ciowego lub niechcianych zachowa\u0144 seksualnych, obna\u017canie si\u0119, gwa\u0142t, molestowanie, wymuszanie nieakceptowanych pieszczot i praktyk seksualnych, wymuszanie seksu z osobami trzecimi, krytyka zachowa\u0144 seksualnych, itp.<\/p>

    Zaniedbanie \u2013 naruszenie obowi\u0105zku do opieki ze strony os\u00f3b bliskich. Jest form\u0105 przemocy ekonomicznej i oznacza np.: nieprzekazywanie \u015brodk\u00f3w na utrzymanie, pozbawianie jedzenia, ubrania, schronienia, brak pomocy w chorobie, nieudzielenie pomocy, uniemo\u017cliwianie dost\u0119pu do miejsc zaspokojenia podstawowych potrzeb: mieszkania, kuchni, \u0142azienki, \u0142\u00f3\u017cka itp., niedostarczanie jedzenia\/odzie\u017cy\/opieki, pozostawianie bez opieki, nieudzielanie koniecznej pomocy, ograniczanie snu i po\u017cywienia, niezaspakajanie podstawowych potrzeb itp.<\/p>

    Poszczeg\u00f3lne formy wzajemnie si\u0119 przenikaj\u0105. Czasami jedno zachowanie trudno zakwalifikowa\u0107 tylko do jednej kategorii. Mog\u0105 wyst\u0119powa\u0107 tylko niekt\u00f3re z wymienionych form lub tylko niekt\u00f3re zachowania, cz\u0119sto brak jest \u015blad\u00f3w przemocy, co nie \u015bwiadczy, i\u017c przemocy nie ma. Ka\u017cda forma stosowania przemocy jest zabroniona przez polskie prawo!<\/p>

    Cz\u0119sto krzywdzeni nie zg\u0142aszaj\u0105 takich fakt\u00f3w, poniewa\u017c s\u0105 przekonani o bezskuteczno\u015bci \u015bcigania, obawiaj\u0105 si\u0119 odwetu. Ofiary nadu\u017cy\u0107 boj\u0105 si\u0119 te\u017c umieszczania w domach opieki, wstydz\u0105 si\u0119 post\u0119powania swoich oprawc\u00f3w, je\u015bli s\u0105 oni cz\u0142onkami rodziny oraz brakuje im wewn\u0119trznej, psychicznej determinacji, by zg\u0142osi\u0107 incydent np. na Policj\u0119.<\/p>

    Osoby spoza rodziny czy bezpo\u015bredniego s\u0105siedztwa mog\u0105 nie wiedzie\u0107 o dokonanych aktach przemocy, a sami pokrzywdzeni nie zg\u0142aszaj\u0105 tego zar\u00f3wno z powodu ograniczonych kontakt\u00f3w i s\u0142abej mobilno\u015bci, jak i strachu przed zmian\u0105 warunk\u00f3w \u017cycia (np. umieszczenie w domu pomocy spo\u0142ecznej).<\/p>

    Osoby starsze, niepe\u0142nosprawne i schorowane s\u0105 grup\u0105 szczeg\u00f3lnego ryzyka, z uwagi na zale\u017cno\u015b\u0107 od swoich opiekun\u00f3w \u2013 os\u00f3b wsp\u00f3lnie zamieszkuj\u0105cych.<\/p>

    Ofiary nadu\u017cy\u0107 boj\u0105 si\u0119 umieszczania w tzw. \u201edomach starc\u00f3w\u201d, wstydz\u0105 si\u0119 post\u0119powania swoich oprawc\u00f3w, je\u015bli s\u0105 oni cz\u0142onkami rodziny oraz brakuje im wewn\u0119trznej, psychicznej determinacji, by zg\u0142osi\u0107 incydent np. na Policj\u0119.<\/p>

    Osoby, kt\u00f3re doznaj\u0105 przemocy od syn\u00f3w czy c\u00f3rek, cz\u0119sto nie m\u00f3wi\u0105 o tym, bo uwa\u017caj\u0105, \u017ce to ich pora\u017cka wychowawcza, wstydz\u0105 si\u0119 tego. \u201e\u0141atwiej przyzna\u0107 si\u0119 do przemocy ze strony m\u0119\u017ca czy \u017cony ni\u017c do przemocy od tych, kt\u00f3rych si\u0119 urodzi\u0142o i wychowa\u0142o\u201d. Sytuacja krzywdzonej osoby starszej jest bardzo trudna, wielow\u0105tkowa. Bardzo cz\u0119sto dodatkowo komplikuje j\u0105 zale\u017cno\u015b\u0107 materialna, mieszkaniowa i emocjonalna.<\/p>

    W tej kategorii ciemna liczba przypadk\u00f3w przemocy wobec senior\u00f3w jest szczeg\u00f3lnie trudna do ujawnienia z uwagi na fakt, i\u017c osoby starsze cz\u0119sto przebywaj\u0105 pod opiek\u0105 os\u00f3b, kt\u00f3re je krzywdz\u0105 a fakty te s\u0105 skrz\u0119tnie ukrywane przez cz\u0142onk\u00f3w rodziny. O wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w przemocy, kt\u00f3rej ofiarami w swoich domach s\u0105 osoby starsze, schorowane i zale\u017cne od innych cz\u0142onk\u00f3w rodziny, mo\u017cemy nigdy si\u0119 nie dowiedzie\u0107. Nie ujawnimy przypadk\u00f3w przemocy, je\u015bli nie b\u0119dziemy posiadali wiedzy i umiej\u0119tno\u015bci dostrzegania, identyfikowania sygna\u0142\u00f3w \u015bwiadcz\u0105cych o przemocy, je\u015bli b\u0119dziemy dawa\u0107 przyzwolenie og\u00f3lnej aprobacie za zachowania przekraczaj\u0105ce normy wsp\u00f3\u0142\u017cycia spo\u0142ecznego.<\/p>

    Jak wskazuj\u0105 badania, co sz\u00f3sty senior pada ofiar\u0105 przemocy b\u0105d\u017a do\u015bwiadcza r\u00f3\u017cnych form z\u0142ego traktowania. Problem jest ogromny \u2013 16 proc. ludzi 60+ spotyka si\u0119 z jak\u0105\u015b form\u0105 przemocy. Wyst\u0119puje ona zar\u00f3wno w krajach rozwini\u0119tych, jak i rozwijaj\u0105cych si\u0119 \u2013 agresorzy pochodz\u0105 z r\u00f3\u017cnych grup spo\u0142ecznych. Najcz\u0119\u015bciej wyst\u0119puje przemoc w rodzinie.<\/p><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/section>

    SPRAWD\u0179 CZY DO\u015aWIADCZASZ PRZEMOCY!<\/h3>

    Czy zdarza si\u0119, \u017ce kto\u015b Tobie bliski:<\/p>

    • popycha, policzkuje, bije, szarpie Ci\u0119,<\/p><\/li>

    • traktuje w spos\u00f3b, kt\u00f3ry Ci\u0119 rani,<\/p><\/li>

    • obrzuca Ci\u0119 obelgami, wyzwiskami,<\/p><\/li>

    • zmusza do robienia rzeczy, kt\u00f3re s\u0105 dla Ciebie poni\u017caj\u0105ce,<\/p><\/li>

    • domaga si\u0119 ograniczenia Twoich kontakt\u00f3w z bliskimi, przyjaci\u00f3\u0142mi i znajomymi,<\/p><\/li>

    • kontroluje w pe\u0142ni wszystkie wydatki w domu i ka\u017ce si\u0119 prosi\u0107 o pieni\u0105dze,<\/p><\/li>

    • w przyp\u0142ywie z\u0142o\u015bci niszczy Twoj\u0105 w\u0142asno\u015b\u0107,<\/p><\/li>

    • sk\u0142ania Ci\u0119 do kontakt\u00f3w seksualnych wbrew Twojej woli,<\/p><\/li>

    • grozi, \u017ce zrobi Tobie i Twoim bliskim krzywd\u0119,<\/p><\/li>

    • uwa\u017ca, \u017ce zas\u0142ugujesz na takie traktowanie,<\/p><\/li>

    • uwa\u017ca, \u017ce wszystkie powy\u017csze rzeczy robi dla Twojego dobra?<\/p><\/li><\/ul>

      Je\u015bli odpowiedzia\u0142a\u015b\/e\u015b twierdz\u0105co chocia\u017c na jedno pytanie, istnieje ryzyko, \u017ce doznajesz przemocy ze strony bliskiej Ci osoby.<\/strong><\/p>

      Zwykle osoba, kt\u00f3ra doznaje przemocy, bardzo bole\u015bnie do\u015bwiadcza jej skutk\u00f3w, a tak\u017ce skutk\u00f3w dzia\u0142ania mechanizm\u00f3w utrzymuj\u0105cych j\u0105 w sytuacji przemocy.<\/p>

      Na og\u00f3\u0142, kiedy ofiara przemocy po raz pierwszy odwa\u017cy si\u0119 opowiedzie\u0107 o swojej sytuacji, bardzo si\u0119 wstydzi, cz\u0119sto jest przekonana, \u017ce \u201ema sw\u00f3j udzia\u0142\u201d w tym, \u017ce sprawca tak j\u0105 traktuje, s\u0105dzi, \u017ce tylko ona ma tak trudn\u0105 sytuacj\u0119 \u017cyciow\u0105. Osoba stosuj\u0105ca przemoc, aby osi\u0105ga\u0107 swoje cele, kontrolowa\u0107 sytuacj\u0119, mie\u0107 zaspokojone swoje potrzeby (wed\u0142ug swojego planu) cz\u0119sto win\u0105 za takie post\u0119powanie obarcza ofiar\u0119. Z kolei ofiara przemocy cz\u0119sto trwa w nadziei na zmian\u0119 sytuacji.<\/p>

      Aby osoba doznaj\u0105ca przemocy mog\u0142a poradzi\u0107 sobie ze swoj\u0105 trudn\u0105 sytuacj\u0105, s\u0105 jej potrzebne skuteczne dzia\u0142ania z zewn\u0105trz. Te dzia\u0142ania mog\u0105 pom\u00f3c uruchomi\u0107 w\u0142asne si\u0142y i zasoby osobiste, potrzebne do zatrzymania przemocy i samodzielnego radzenia sobie w \u017cyciu bez przemocy.<\/p>

      W przypadku zaistnienia przemocy zg\u0142o\u015b ten fakt:<\/strong><\/p>

      • policjantowi,<\/p><\/li>

      • pracownikowi socjalnemu \u2013 przedstawicielowi pomocy spo\u0142ecznej,<\/p><\/li>

      • lekarzowi, piel\u0119gniarce lub ratownikowi medycznemu,<\/p><\/li>

      • komukolwiek.<\/p><\/li><\/ul>

        Osoby te s\u0105 zobligowane do udzielenia Tobie pomocy!<\/p>

        Przemoc jest przest\u0119pstwem \u2013 ka\u017cdy, dowiedziawszy si\u0119 o pope\u0142nieniu przest\u0119pstwa \u015bciganego z urz\u0119du, ma spo\u0142eczny obowi\u0105zek zawiadomi\u0107 o tym prokuratora lub policj\u0119.<\/p><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/section>

        KIERUJ SI\u0118 ZASAD\u0104 \u2013 IM PR\u0118DZEJ, TYM LEPIEJ!<\/p>

        ZADZWO\u0143!<\/p><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/section>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t

        \n\t\t\t\t\t\t
        \n\t\t\t\t\t
        \n\t\t\t
        \n\t\t\t\t\t\t
        \n\t\t\t\t
        \n\t\t\t\t\t\t\t
        \n\t\t\t
        \n\t\t\t<\/i>\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
        \n\t\t\t
        \n\t\t\t\t\t\t
        \n\t\t\t\t
        \n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

        801-12-00-02\u00a0 Pomoc Dla Ofiar Przemocy w Rodzinie:<\/p>

        infolinia dzia\u0142a od poniedzia\u0142ku do soboty w godz. 8.00-22.00, w niedziel\u0119 i \u015bwi\u0119ta w godz. 8.00-16.00<\/p><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

        Przemoc w rodzinie nie jest powi\u0105zana ze statusem spo\u0142ecznym czy materialnym rodzin, mo\u017ce zdarzy\u0107 si\u0119 w ka\u017cdym \u015brodowisku. <\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":1206,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[12],"tags":[26],"class_list":["post-1010","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-baza-wiedzy","tag-poradnik-seniora"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wspornik.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1010","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/wspornik.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wspornik.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wspornik.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wspornik.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1010"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/wspornik.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1010\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1016,"href":"https:\/\/wspornik.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1010\/revisions\/1016"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wspornik.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1206"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wspornik.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1010"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wspornik.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1010"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wspornik.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1010"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}